Locatie: Markt 12, Arnhem.
GPS: 51°58'37.9"N 5°54'33.7"O

Arnhem kende in de Middeleeuwen vier hoofdpoorten: de Rijnpoort, St. Janspoort, Velperpoort en de Sabelspoort. Van al deze poorten is de Sabelspoort de enige die bewaard is gebleven.

Ligging
De Sabelspoort bewaakte de weg naar het oosten. Van hier kon je naar Emmerich, Huissen en Keulen. De Rijn lag in de Middeleeuwen een stuk verder van het centrum dan nu. Alleen ter hoogte van de Mandelabrug scheerde de rivier langs de stad.

Symbolische betekenis
De Sabelspoort kreeg in de loop der eeuwen een symbolische betekenis. Toen Adolf van Gelre in 1469 met instemming van het stadsbestuur aan de macht kwam, kreeg hij ook het beheer over de Sabelspoort. Dat gaf hem de mogelijkheid om de stad binnen te komen wanneer hij maar wilde. Twee jaar later werd Adolf gevangen gezet door de Bourgondische hertog Karel de Stoute. Karel benoemde Adolfs vader Arnold tot nieuwe hertog van Gelre. Dat was zeer tegen de zin van de Arnhemse burgers, die daarop de Sabelspoort bezetten. Hun inspanningen waren echter vergeefs.

Karel van Gelre
Een eeuw later had ook Karel van Gelre het beheer over de Sabelspoort. Karel vond het maar niets dat de Rijn zover van de stad lag. Hij liet in 1530 een oude riviergeul uitgraven en verplaatste de loop van de Rijn daarmee tot vlak bij de muren. Deze nieuwe Rijnstroom leverde echter zoveel gevaar op, dat al in 1563 maatregelen genomen werden om de Rijn weer verder van de stad af te leggen.

Gevangenis
De Sabelspoort kreeg in de loop der tijd ook andere functies. Zo diende het als tolhuis en werd de kelder gebruikt als gevangenis. Overigens moet men zo'n gevangenis niet vergelijken met nu. Gevangenisstraf kwam nauwelijks voor. Als iemand schuldig werd bevonden, volgde een straf die onmiddellijk kon worden uitgevoerd, zoals het betalen van een boete, lijfstraf, doodstraf, verbanning of een verplichte pelgrimstocht naar Santiago de Compostella. In de Sabelspoort sloot men later wel krankzinnigen op.