Locatie: Ubbergseveldweg/ Beekmandalseweg,
Nijmegen.
GPS: 51°50'19.2"N 5°53'15.8"O
Legerplaats van het Tiende Legioen
Nadat de Romeinen in 70 na Christus de Bataafse opstand
neersloegen, stationeerden zij een volledig legioen in de regio:
het Tiende Legioen. Hiermee wilden zij een nieuwe opstand
voorkomen.
Het Tiende Legioen was helemaal uit Spanje gemarcheerd. De
soldaten bouwden een legerplaats op de Hunerberg, waar negentig
jaar daarvoor ook een groot legerkamp was gevestigd. De legerplaats
lag strategisch op de rand van de uitlopers van de stuwwal van Berg
en Dal en bood een wijds uitzicht over het rivierengebied.
Veldtekenen
In het centrum van de legerplaats stond het hoofdkwartier: de
principia. Hier vond rechtspraak plaats en was een heiligdom
ingericht waar de veldtekenen werden bewaard. De veldtekenen
bestonden uit de legioensadelaar en vaandels voor de cohorten en
centuries.
Aan de hand van de veldtekenen werden de diverse legeronderdelen
herkend. Daarnaast hadden ze een grote symbolische waarde: de
legioensadelaar stond symbool voor de eer van het legioen.
Vijf kilometer aquaduct
In het kamp zijn opvallende bouwwerken teruggevonden, waaronder
een waterleiding, latrines en riolering. De Romeinen hadden een
uitgebreid netwerk van waterleidingen aangelegd zodat zij overal
schoon water hadden. Het water werd aangevoerd via een vijf kilometer lang
aquaduct.
Riolering en latrines
Op verschillende plaatsen aan de rand van het kamp stonden
openbare latrines, voor de soldaten. Officieren hadden kleine
privétoiletten bij hun vertrekken. De latrines werden permanent
doorgespoeld met water en waren aangesloten op een rioolsysteem. De
rioolbuis voerde het afvalwater 300 meter het kamp uit, zodat men
geen last had van de geur.
Grote markt
Ten oosten van het legerkamp stond het grootste Romeinse gebouw
dat in Nederland is gevonden: het marktgebouw. Het besloeg 135 bij
165 meter. Op de grote binnenplaats werden allerlei goederen
verhandeld: groente, fruit, aardewerk… waarschijnlijk waren de
Romeinse soldaten vaste klanten van de markthandelaren.
Gladiatoren en toneel
Ten westen van het kamp lag een amfitheater. In hun vrije tijd
bezochten soldaten en inwoners van de kampdorpen en de stad
Noviomagus gladiatorgevechten en toneelvoorstellingen. Ook kwamen
legionairs hier bij elkaar voor toespraken van de bevelhebber. Bij
grote evenementen was het amfitheater tot de nok toe gevuld: er was
plaats voor wel 10.000 toeschouwers!
Helaas is van al deze Romeinse gebouwen weinig meer te zien. Op
sommige plekken in de wijk verraden verkleuringen in het wegdek nog
de locatie van de oorspronkelijke gebouwen.